Legitymowanie

Podstawą uprawnienia jest art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, w związku z wykonywaniem zadań wskazanych w art. 14. Legitymowanie wymaga konkretnej przyczyny związanej z tymi zadaniami. Tryb postępowania określa rozporządzenie Rady Ministrów z 8 listopada 2023 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów (Dz.U. 2023 poz. 2535).

Art. 14 ust. 3 ustawy o Policji nakazuje poszanowanie godności oraz przestrzeganie i ochronę praw człowieka. Okazywanie legitymacji przez nieumundurowanego policjanta przy legitymowaniu opisuje § 2 ust. 2 rozporządzenia; art. 61 ustawy reguluje jej okazywanie w przypadkach wskazanych w tym artykule.

Art. 65 k.w. obejmuje umyślne wprowadzanie uprawnionego organu w błąd co do danych wskazanych w § 1 oraz nieudzielenie wymaganych wiadomości lub dokumentów wbrew obowiązkowi (§ 2). Ocena odpowiedzialności wymaga sprawdzenia wszystkich przesłanek tego przepisu.

1. Oceń sytuację i zadbaj o bezpieczeństwo. Dobierz miejsce i sposób przeprowadzenia czynności do okoliczności.
2. Przedstaw się i podaj przyczynę. Podaj stopień, imię i nazwisko tak, aby można było je odnotować. Podstawę prawną podaj na żądanie (§ 2 ust. 1). Obowiązek przedstawienia się dotyczy także policjanta umundurowanego; mundur i identyfikator go nie zastępują.
3. Okaż legitymację, jeśli działasz bez umundurowania. Na żądanie umożliw odnotowanie danych zgodnie z § 2 ust. 2. Przy czynnościach objętych art. 61 ustawy stosuj zasady z tego przepisu.
4. Ustal tożsamość. Wykorzystaj odpowiedni sposób z § 4: np. dokument ze zdjęciem, dokument mObywatel lub przewidziane tam oświadczenie. Porównaj wizerunek i dane. Sprawdzenia w systemach, np. KSIP/SIS, wykonuj w granicach uprawnień i zgodnie z właściwymi procedurami.
5. Zakończ czynność. Zwróć dokument, jeżeli nie ma podstaw do jego zatrzymania. Ustnie poinformuj o prawie do zażalenia na sposób przeprowadzenia czynności do właściwego miejscowo prokuratora (§ 2 ust. 4).