Karta interwencji
Zgłoszenie zgwałcenia lub przemocy seksualnej wobec dziecka
Ochrona dziecka, spontaniczne ujawnienie i szczególny tryb czynności.
Ocena sytuacji i pierwsze ustalenia
- Najpierw ustal, czy dziecko jest bezpieczne i czy osoba wskazana jako sprawca ma do niego dostęp. Ustal wiek w czasie zdarzenia i obecnie.
- Nie proś opiekuna ani szkoły o wielokrotne wypytywanie dziecka. Zapisz spontaniczne słowa i kontekst ujawnienia; nie sugeruj odpowiedzi i nie każ odtwarzać zdarzenia.
Podstawy prawne i granice działania
Art. 197 k.k. obejmuje także doprowadzenie do czynności mimo braku zgody oraz wykorzystanie braku możliwości rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania postępowaniem. Brak fizycznego oporu lub obrażeń nie rozstrzyga o zgodzie. Zgwałcenie jest ścigane z urzędu — nie wymagaj wniosku o ściganie.
Art. 185c § 1 k.p.k. ogranicza zawiadomienie pokrzywdzonego w sprawach z art. 197–199 k.k. do najważniejszych faktów i dowodów. Przesłuchanie pokrzywdzonego od 15. roku życia co do zasady przeprowadza sąd z biegłym psychologiem (art. 185c k.p.k.), a nie patrol. Ustal właściwy tryb z uwzględnieniem art. 185a i 185e k.p.k.; nie powtarzaj szczegółowych pytań pod nazwą „rozmowy”.
Art. 197 i 200 k.k. mają różne znamiona. Przy czynnościach z osobą poniżej 15 lat brak przemocy nie wyłącza odpowiedzialności z art. 200 k.k.; kwalifikację ustal na podstawie faktów.
Art. 185a k.p.k. przewiduje szczególny tryb sądowego przesłuchania pokrzywdzonego poniżej 15 lat, a w warunkach § 4 także starszego małoletniego. W sprawach objętych art. 185c k.p.k. ustal właściwy tryb po uwzględnieniu wieku i potrzeb dziecka.
Przy zagrożeniu dobra dziecka zawiadom sąd opiekuńczy — art. 572 k.p.c. Zweryfikuj uprawnienie do reprezentacji: konflikt interesów z rodzicem może wymagać reprezentanta dziecka na podstawie art. 98–99 k.r.o.; podejrzany opiekun nie jest właściwą osobą wspierającą.
Przebieg interwencji i współpraca
- Zapewnij spokojne miejsce bez sprawcy i postronnych, wyjaśniaj cel działań i umożliw przerwy. Zapytaj o potrzeby komunikacyjne, preferencje co do osoby prowadzącej kontakt i wsparcie zaufanej osoby w granicach prawa. Nie oceniaj ubioru, spożycia alkoholu ani reakcji; odnotuj istotne fakty bez obwiniania.
- Zapewnij ochronę przed dostępem wskazanego sprawcy i pomoc medyczną odpowiednią do wieku. Objaśniaj czynności prostym językiem bez składania obietnicy zachowania wszystkiego w tajemnicy.
- Od zawiadamiającego dorosłego ustal jego własne obserwacje i to, co usłyszał; nie traktuj jego relacji jako formalnego przesłuchania dziecka.
- Niezwłocznie skoordynuj z prokuratorem zabezpieczenie dowodów, reprezentację i szczególne przesłuchanie; podejmij zawiadomienie sądu opiekuńczego, jeśli zachodzą przesłanki.
- Zabezpiecz odzież, wiadomości i inne wskazane dowody z poszanowaniem prywatności; ustal bezpieczną opiekę oraz osobę i podmiot przejmujące wsparcie.
Powiązane karty i formularze
Dokumentowanie — co sporządzić
Obowiązkowy warunkowo oznacza: dokument staje się wymagany po spełnieniu wskazanej przesłanki. Fakultatywny nie zastępuje dokumentu wymaganego przepisem.
Notatnik służbowy / e-Notatnik
W służbie patrolowej wpisz do notatnika służbowego/e-Notatnika czas, miejsce, podstawę, najważniejsze czynności, pomoc, powiadomienia i wynik. Utrwal wiek, pierwsze spontaniczne słowa dziecka bez dopowiedzeń, osobę obecną przy ujawnieniu, własne obserwacje, aktualną opiekę, ryzyko kontaktu ze sprawcą, powiadomienia i ustalenia dotyczące reprezentacji. Nie powielaj zbędnych szczegółów intymnych ani treści protokołów; wskaż ich oznaczenia.
Notatki
Nie sporządzaj dodatkowej notatki urzędowej streszczającej przebieg i wynik czynności już utrwalonej w protokole (§ 22 ust. 5 wytycznych nr 3 KGP). Osobno dokumentuj odrębne ustalenia i szczególne obowiązki wskazane poniżej.
Notatka urzędowa
FakultatywnyDla odrębnych ustaleń niewymagających protokołu (art. 143 § 2 k.p.k.). Nie zastępuje zawiadomienia ani szczególnego przesłuchania i nie może służyć do ponownego szczegółowego wypytywania.
- Utrwal wiek, pierwsze spontaniczne słowa dziecka bez dopowiedzeń, osobę obecną przy ujawnieniu, własne obserwacje, aktualną opiekę, ryzyko kontaktu ze sprawcą, powiadomienia i ustalenia dotyczące reprezentacji.
Notatka służbowa
FakultatywnyJeżeli potrzebne jest odrębne przekazanie dyżurnemu, przełożonemu lub innej komórce informacji organizacyjnych o ochronie i pomocy.
- Wskaż odbiorcę, czas, pilne zadania i sposób bezpiecznego kontaktu. Ogranicz dane intymne do niezbędnego zakresu.
Dokumenty do tej czynności
Protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie
Obowiązkowy warunkowoPrzy przyjęciu ustnego zawiadomienia — art. 143 § 1 pkt 1 k.p.k. Jeśli składa je pokrzywdzony o czyn z art. 197–199 k.k., zastosuj ograniczenie art. 185c § 1 k.p.k. Przy pisemnym zawiadomieniu zachowaj oryginał bez przepisywania go do dodatkowego protokołu.
Wpisz / dołącz:
- Utrwal wiek, pierwsze spontaniczne słowa dziecka bez dopowiedzeń, osobę obecną przy ujawnieniu, własne obserwacje, aktualną opiekę, ryzyko kontaktu ze sprawcą, powiadomienia i ustalenia dotyczące reprezentacji.
- Dostępny formularz KGP łączy zawiadomienie z przesłuchaniem świadka. W przypadku pokrzywdzonego objętego szczególnym trybem wykorzystaj wyłącznie właściwą część zawiadomienia — nie wypełniaj części zwykłego przesłuchania, aby ominąć sąd. Nie sporządzaj wniosku o ściganie zgwałcenia.
Potwierdzenie złożenia zawiadomienia o przestępstwie
Obowiązkowy warunkowoNa wniosek pokrzywdzonego składającego zawiadomienie — art. 304b k.p.k.; poinformuj o tym uprawnieniu.
Wpisz / dołącz:
- Dane wymagane przepisem, organ, sygnatura lub oznaczenie zgłoszenia, data, miejsce i zwięzły opis; bez niepotrzebnych intymnych szczegółów.
Protokół oględzin
Obowiązkowy warunkowoJeżeli przeprowadzono procesowe oględziny miejsca, rzeczy lub ciała — art. 143 § 1 pkt 3 i art. 207 k.p.k.; przy badaniu/oględzinach pokrzywdzonego ustal także podstawę z art. 192 k.p.k. Sama pomoc medyczna nie jest automatycznie oględzinami procesowymi.
Wpisz / dołącz:
- Stan zastany i zmiany, ujawnione ślady, wykonawcy, czas, podstawa czynności i oznaczenia załączników; fotografie intymne wyłącznie w prawidłowym trybie i zabezpieczonym obiegu.
Protokół zatrzymania rzeczy
Obowiązkowy warunkowoGdy procesowo zatrzymano odzież, przedmiot, urządzenie lub nośnik — art. 143 § 1 pkt 6 i art. 217–229 k.p.k. Przy odebraniu w ramach przeszukania ujmij rzecz w jego protokole.
Wpisz / dołącz:
- Opis i identyfikatory rzeczy, osoba wydająca, miejsce, czas, stan i zabezpieczenia, pokwitowanie i dalsze przekazanie. Utrzymaj rozliczalny ciąg przekazań i warunki właściwe dla materiału.
Dokumentacja badania i udzielonej pomocy
Obowiązkowy warunkowoPo badaniu lub udzieleniu świadczenia dokumentację medyczną sporządza uprawniony personel. Policjant dokumentuje własne działania i uzyskuje materiał medyczny we właściwym trybie, nie wypełnia go za lekarza.
Wpisz / dołącz:
- Czas i placówka, udzielona pomoc oraz pobranie i przekazanie materiału w wymaganym zakresie. Nie uzależniaj przyjęcia zawiadomienia od dostarczenia przez osobę prywatnej obdukcji.
Dokumentacja wystawiona przez personel medyczny. Nie wypełniaj jej za osobę uprawnioną; dołącz do sprawy w prawidłowym trybie.
Wystąpienie do prokuratora w sprawie szczególnego przesłuchania
Obowiązkowy warunkowoGdy zeznania pokrzywdzonego mogą mieć istotne znaczenie i zachodzą przesłanki art. 185a, 185c lub 185e k.p.k., uzgodnij z prokuratorem skierowanie wniosku do sądu. Policja kieruje wniosek na polecenie prokuratora, przekazując mu odpis zgodnie z procedurą.
Wpisz / dołącz:
- Oznaczenie sprawy, wiek i szczególne potrzeby, właściwy tryb i znaczenie dowodu, informacja o wcześniejszym przesłuchaniu oraz bezpieczny kontakt. Zapewnij doręczenie informacji z art. 185f k.p.k. w odpowiednim trybie; nie dołączaj protokołu zastępczego przesłuchania patrolu.
Wniosek lub wystąpienie w konkretnej sprawie, uzgodnione z prokuratorem; nie ma tu gotowego zweryfikowanego formularza KGP. Zakres i adresata wskazano powyżej. Nie zastępuj go zwykłym protokołem przesłuchania pokrzywdzonego.
Zawiadomienie sądu opiekuńczego
Obowiązkowy warunkowoGdy fakty uzasadniają wszczęcie postępowania opiekuńczego z urzędu — art. 572 k.p.c. Zabezpiecz także informację o konflikcie interesów przedstawiciela.
Wpisz / dołącz:
- Dane dziecka, opieka i miejsce pobytu, ryzyko kontaktu ze sprawcą, istotne ustalenia i podjęte środki, pilność, źródła wiedzy oraz potrzeba prawidłowej reprezentacji.
Pismo do właściwego sądu — nie ma tu obowiązkowego jednolitego formularza. Sporządź zawiadomienie z konkretnymi danymi i załącznikami wymienionymi powyżej.
Podstawy dokumentowania · sprawdzono 05.10.2026
- Kodeks karny — art. 197, 200 ↗
- Kodeks postępowania karnego — art. 143, 147, 185a, 185c, 185e, 185f, 192, 207, 217, 304b ↗
- Kodeks postępowania cywilnego — art. 572 ↗
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy — art. 98, 99 ↗
- Policja — procedura kontaktu z osobą, która doświadczyła przemocy seksualnej (w zakresie zgodnym z aktualnym k.p.k.) — prywatność, pierwsze czynności i współpraca z prokuratorem ↗
- Zarządzenie nr 768 KGP, tekst ujednolicony na 12.06.2026 r. — § 25 ust. 9: notatnik służbowy i e-Notatnik ↗
- Wytyczne nr 3 KGP z 30.08.2017 r. ze zmianami — § 22 ust. 4–6: notatka urzędowa, jej treść i zakaz powielania protokołu ↗
- Wytyczne nr 2 KGP z 16.05.2025 r. — najnowsza sprawdzona zmiana wytycznych nr 3/2017 ↗
- Wytyczne nr 2 KGP — §§ 3–5: treść zapisu w notatniku ↗
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ↗
- Wytyczne nr 3 KGP z późn. zm. — § 22: notatka a protokół ↗
- Wytyczne nr 3 KGP z 13.07.2020 r. z późn. zm. — przyjęcie zawiadomienia, dokumentowanie wykroczeń i immunitety ↗
- Zarządzenie nr 18 KGP z 10.06.2026 r. — obowiązek e-Notatnika w służbie na drogach ↗
Źródła prawne i materiały
- Kodeks karny — art. 197, 200.
- Kodeks postępowania karnego — art. 143, 147, 185a, 185c, 185e, 185f, 192, 207, 217, 304b.
- Kodeks postępowania cywilnego — art. 572.
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy — art. 98, 99.
- Policja — procedura kontaktu z osobą, która doświadczyła przemocy seksualnej (w zakresie zgodnym z aktualnym k.p.k.) — prywatność, pierwsze czynności i współpraca z prokuratorem.