Źródła prawa

Art. 87 Konstytucji wymienia Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia, a na obszarze działania organów także akty prawa miejscowego. Konstytucja jest najwyższym prawem RP (art. 8).

Przepisy o umowach międzynarodowych i prawie stanowionym przez organizację międzynarodową, w tym reguły pierwszeństwa, zawiera art. 91. Relację konkretnego aktu do ustawy oceniaj według właściwych przepisów.

• Ustawa określa podstawy uprawnień, obowiązków oraz odpowiedzialności.
• Rozporządzenie wydaje się na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy — art. 92.
• Akty prawa miejscowego obowiązują na obszarze właściwości organów, które je ustanowiły — art. 94.
• Uchwały i zarządzenia o charakterze wewnętrznym wiążą jednostki organizacyjnie podległe. Nie mogą być samodzielną podstawą decyzji wobec obywatela — art. 93.

• Odszukaj akt w ELI po tytule, roku i pozycji Dziennika Ustaw.
• Otwórz tekst ujednolicony lub jednolity i sprawdź, jakie zmiany uwzględnia.
• Sprawdź akty zmieniające, daty wejścia w życie oraz przepisy przejściowe. Data publikacji nie zawsze jest datą obowiązywania.
• Porównaj stan prawny z datą zdarzenia i zastosuj właściwe reguły międzyczasowe.
• Sprawdź powiązane rozporządzenia oraz dokładną jednostkę: artykuł, paragraf, ustęp, punkt i literę.

Zapisuj pełne oznaczenie potrzebne do identyfikacji normy, np. „art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji”. Oddziel podstawę uprawnienia od przepisu opisującego wykroczenie i od podstawy sankcji.

Tekst jednolity jest ogłaszany urzędowo; tekst ujednolicony pomaga czytać akt z naniesionymi zmianami. Przypisy o przyszłych zmianach nie oznaczają, że nowe brzmienie już obowiązuje. Komentarz lub materiał szkoleniowy pomaga w interpretacji, ale nie zastępuje aktu prawnego.